Dekada z „ANTI” – jak Rihanna zrzuciła zbroję popu i zrobiła wszystko po swojemu

28 stycznia 2016 roku Rihanna wypuściła „ANTI” – album, który zamiast kolejnej serii radiowych petard przyniósł coś znacznie ciekawszego: wolność. Wolność od formułek, od kalkulacji i od oczekiwań, jakie przemysł zdążył wobec niej zbudować przez poprzednią dekadę. Dziś, równo dziesięć lat później, „ANTI” wciąż odbija się echem w popkulturze i nadal potrafi zaskoczyć.

Rihanna w 2016 roku była już gwiazdą z kolorowego panteonu mainstreamu – listy przebojów miała w małym palcu. Wszyscy, słusznie spodziewali się kolejnego krążka w stylu „Unapologetic”, najlepiej z dwoma, trzema utworami do klubów i jednym do łez. Zamiast tego dostali album, który bardziej szukał niż udowadniał.

„ANTI” zrezygnowało z pościgu za refrenem, za to weszło w klimat, teksturę i charakter. Płyta była jak intymne studio, w którym artystka pozwoliła sobie na brzmieniowe eksperymenty i głośne milczenia. To album, który miesza R&B z alternatywą, dancehallem, neo-soulem i gitarową nostalgią. „Consideration” z SZA brzmi jak manifest niezależności, „Kiss It Better” to funkowa fantazja z zapachem lat 80., a „Needed Me” – zimny, emancypacyjny klasyk, który do dziś cytują memy, TikToki i gorzkie DM-y. No i oczywiście „Work”. Pół świata nuciło „work, work, work…” jeszcze zanim zdążyło zrozumieć, że Rihanna po prostu wróciła na chwilę do swoich karaibskich korzeni.

W 2016 roku można było czytać ten krążek jako artystyczny eksperyment. Dziś widać też aspekt biznesowy i kulturowy. Rihanna wybrała niezależność, własne tempo i własne reguły gry – i to zanim naciski na artystów stały się tematem tak otwarcie dyskutowanym jak dziś. Paradoks? Jej najbardziej autonomiczny album okazał się ostatnim przed budową imperium Fenty. „ANTI” był więc nie tylko muzycznym zakrętem, ale także pierwszą kostką domina nowego rozdziału, który przedefiniował ją bardziej niż jakikolwiek hit.

Z perspektywy dekady, „ANTI” nie starzeje się jak klasyczny pop. Jest jak płyta, która od początku nie próbowała trafić w moment – i dlatego ten moment trwa. W epoce, w której artyści produkują nowe projekty na czas, żeby utrzymać uwagę odbiorców i algorytmów, Rihanna zrobiła coś zupełnie odwrotnego: zatrzymała się. I, co jeszcze ciekawsze, nie ruszyła dalej – przynajmniej muzycznie.

W efekcie żart o „R9” stał się popkulturowym sportem, ale też lekcją: artystka nie musi niczego udowadniać. To być może największy fenomen „ANTI”. Nie to, że było inne — ale że pozwoliło Rihannie być inną.