Wynton Marsalis wraz z Jazz at Lincoln Center Orchestra prezentuje „Marsalis and the Masters”, projekt poświęcony twórczości najwybitniejszych postaci w historii jazzu. W programie znalazły się kompozycje artystów, którzy na przestrzeni dekad wyznaczali kierunki rozwoju muzyki improwizowanej. Marsalis sięga po ich dorobek, proponując nowe opracowania orkiestrowe i ukazując znane utwory z odmiennej perspektywy.
Repertuar obejmuje dziesięć kompozycji reprezentujących różne okresy i nurty jazzu. Obok utworów Johna Coltrane’a, Theloniousa Monka i Ornette’a Colemana pojawiają się dzieła Chicka Corei, Wayne’a Shortera, Dave’a Brubecka, Jackie’ego McLeana, Jelly Roll Mortona, Buda Powella oraz brazylijskiego kompozytora Moacira Santosa. Tak szeroki wybór pozwala spojrzeć na jazz jako muzykę nieustannie ewoluującą, otwartą na nowe rozwiązania harmoniczne, rytmiczne i brzmieniowe.
Wśród wybranych kompozycji znalazł się „Giant Steps” Johna Coltrane’a, jeden z najbardziej rozpoznawalnych przykładów harmonicznej innowacyjności w jazzie. Marsalis uwzględnił również „Ugly Beauty” Theloniousa Monka, utwór o charakterystycznej melodyce i nieoczywistej konstrukcji, a także „Peace” Ornette’a Colemana, którego twórczość odegrała istotną rolę w rozwoju swobodniejszych form improwizacji. Program uzupełniają między innymi „Appointment in Ghana” Jackie’ego McLeana, „Lemurianos” Moacira Santosa oraz „The Pearls” Jelly Roll Mortona.
Istotnym elementem przedsięwzięcia jest sposób wykorzystania możliwości Jazz at Lincoln Center Orchestra. Zespół, od lat związany z działalnością artystyczną i edukacyjną Marsalisa, specjalizuje się zarówno w interpretowaniu historycznego repertuaru, jak i prezentowaniu współczesnych kompozycji jazzowych. Rozbudowany skład instrumentalny pozwala nadać utworom nowe proporcje brzmieniowe, wzbogacić ich fakturę oraz wyeksponować relacje pomiędzy poszczególnymi sekcjami orkiestry.
„Marsalis and the Masters” nie ogranicza się zatem do przypomnienia cenionych kompozycji. Jego koncepcja opiera się na twórczym wykorzystaniu jazzowego dziedzictwa i zestawieniu odmiennych języków muzycznych w ramach jednego programu. Szczególnie interesujące jest połączenie repertuaru kojarzonego z tradycyjnym jazzem, bebopem, hard bopem oraz bardziej eksperymentalnymi kierunkami, które rozwijały się w drugiej połowie XX wieku.
Projekt ma również szczególne znaczenie w kontekście kariery Wyntona Marsalisa. Sezon artystyczny 2026–2027 jest ostatnim, w którym pełni on funkcję dyrektora artystycznego Jazz at Lincoln Center. Marsalis, współtwórca tej instytucji, przez niemal cztery dekady angażował się w popularyzację jazzu, rozwój edukacji muzycznej i upowszechnianie dorobku jego najważniejszych przedstawicieli. Przygotowany przez niego program można więc postrzegać również jako podsumowanie artystycznych inspiracji, które towarzyszyły mu przez lata.
Koncertowa prezentacja „Marsalis and the Masters” odbyła się w dniach 17–19 września 2026 roku w Rose Theater w Nowym Jorku, w ramach sezonu Jazz at Lincoln Center zatytułowanego „Come Home”. Materiał obejmujący dziesięć utworów pojawił się także w serwisie Spotify, gdzie jest prezentowany pod nazwiskiem Wyntona Marsalisa i Jazz at Lincoln Center Orchestra. Dokładna data publikacji nagrania w streamingu wymaga jednak odrębnego potwierdzenia.
Nowy projekt Marsalisa zwraca uwagę przede wszystkim doborem repertuaru i próbą spojrzenia na historię jazzu poprzez współczesną sztukę aranżacji. Zestawienie kompozytorów reprezentujących tak różne tradycje przypomina, jak wiele odmiennych idei złożyło się na rozwój tego gatunku. „Marsalis and the Masters” jest zarazem wyrazem uznania dla muzycznych poprzedników i świadectwem przekonania, że ich twórczość nadal może stanowić inspirację dla kolejnych interpretacji.
