Tomasz Stańko – jeden z najwybitniejszych artystów w historii polskiego jazzu – przez dekady regularnie nagrywał w studiach Polskiego Radia w Warszawie. Towarzyszyli mu czołowi twórcy sceny improwizowanej z Polski i ze świata. Rejestracje te, zarówno studyjne, jak i koncertowe, przez lata pozostawały poza oficjalnym obiegiem.


Z potrzeby zachowania i odkrycia na nowo tej nieznanej, zapomnianej części dorobku artysty narodził się pomysł stworzenia wyjątkowego wydawnictwa – radiowego portfolio trębacza, kompozytora i lidera. Album w wersji CD, na winylu oraz w serwisach streamingowych uzupełni 48-stronicowy booklet ze zdjęciami, reprodukcjami nut i wypowiedziami muzyków.

Anna Stańko, córka artysty i szefowa jego Fundacji, mówi:

„To zupełnie nowy rozdział odkrywania muzyki mojego Taty. Nagraniom, choć powstały lata temu, wciąż towarzyszy świeżość i napięcie, które zawsze wnosił do studia. Zaspokajają mój głód słuchania go dalej, inaczej, więcej. To osobista podróż – najlepiej znam jego muzykę z czasów naszej wspólnej pracy, od początku lat dwutysięcznych. Powrót do wcześniejszych wcieleń jest dla mnie ekscytujący”.

Wyborem i ułożeniem materiału w autonomiczne albumy, we współpracy z Anną Stańko, zajął się Adam Domagała, redaktor Agencji Muzycznej Polskiego Radia:

„Bogata, międzynarodowa biografia Stańki pozwala lepiej zrozumieć jego decyzję o niepublikowaniu nagrań radiowych. Tworzył szybko, intensywnie – nie miał czasu oglądać się wstecz. Dziś te rejestracje pokazują nie tylko jego wielkość, ale także klasę towarzyszących mu muzyków. Na uznanie zasługują także realizatorzy dźwięku, z którymi Stańkę często łączyły przyjacielskie relacje”.

Za współczesny mastering odpowiada laureat Grammy Jacek Gawłowski:

„Zależało mi na zachowaniu charakteru tej muzyki. Oczyściłem nagrania z szumów, naprawiłem błędy wynikające z degradacji taśm, podkreśliłem dynamikę, delikatnie skorygowałem przestrzeń i wydobyłem klarowność instrumentów. Muzycy grali w natchnieniu, ponad ograniczeniami technologii. Po latach mogłem jedynie pomóc tej ekspresji zabłysnąć jeszcze jaśniej”.

Program albumu

1. PIECE FOR DIANA AND OTHER BALLADS (1970/71)


Skład: Tomasz Stańko, Zbigniew Seifert, Janusz Muniak, Bronisław Suchanek, Janusz Stefański
Pierwszy dojrzały zespół Stańki i jedne z jego pierwszych sesji jako lidera. Obok legendarnych kompozycji Krzysztofa Komedy znalazły się tu zarówno freejazzowe utwory trębacza, jak i trzy medytacyjne kompozycje zespołowe – zapowiedź okresu „Drewnianej Muzyki”.

2. UNIT (1974/75)


Skład: Tomasz Stańko, Adam Makowicz, Czesław „Mały” Bartkowski
Standardy jazzowe obok wyprawy ku awangardowej improwizacji. Makowicz gra tu na Fender Rhodes i jego basowej odmianie, nadając muzyce unikatowe brzmienie.

3. ZAMEK MGIEŁ (1975)


Skład: Tomasz Stańko, Tomasz Szukalski, Czesław „Mały” Bartkowski
Freejazzowa suita nagrana metodą nakładek – od tria po „sekstet”. Stańko gra tu również na fortepianie i rogu myśliwskim, tworząc z Szukalskim muzyczny dialog pełen ekspresji.

4. FREELECTRONIC: ALMOST GAMA (1985/86)


Skład: Tomasz Stańko, Witold Szczurek, Janusz Skowron, Tadeusz Sudnik
Połączenie instrumentów akustycznych i elektroakustycznych – bez perkusji – stworzyło transowe, nowoczesne brzmienie. Mniej znane, ambientowe oblicze Freelectronic i pierwowzór jednego z największych późniejszych hitów kompozytora.

5. RUE DE LA TOUR (1991)


Intymny duet trąbki i kontrabasu – spontaniczne, dialogowe improwizacje dwóch bliskich współpracowników. Jedno z pierwszych polskich jazzowych nagrań cyfrowych.

6. JAZZ ROCK COMPANY – LIVE AT AKWARIUM (1983)


Skład: Tomasz Stańko, Apostolis Anthimos, Jerzy Kawalec, Witold Szczurek, Andrzej Ryszka, José Torres
Energetyczny koncert transmitowany przez radiową Czwórkę – mieszanka jazzu, rocka, funku i rytmów karaibskich, nagrana w czasie, gdy publiczność spragniona była swobody i ekspresji.