Muzyka Michała Urbaniaka od początku wymykała się prostym podziałom na gatunki i epoki. Jazz spotykał się w niej z funkiem, elektroniką, folkiem i rytmem, a eksperyment był czymś naturalnym. Ta otwartość stała się punktem wyjścia dla albumu „Enjoy!” – projektu, w którym twórczość jednego z najważniejszych polskich jazzmanów otrzymuje nowe życie za sprawą współczesnych producentów i artystów.
Ostatnią zapowiedzią wydawnictwa jest „Atma 2000” – utwór sygnowany przez EXPO 2000 i Michała Urbaniaka. Kompozycja jest już dostępna w serwisach streamingowych, a jej premiera bezpośrednio poprzedza wydanie całego albumu „Enjoy!”, zaplanowane na 18 września 2026 roku.
W „Atma 2000” EXPO 2000 sięga do jednego z najbardziej charakterystycznych okresów twórczości Urbaniaka. Punktem wyjścia stały się fragmenty kilku kompozycji z albumu „Atma”. Nie jest to jednak próba odtworzenia oryginalnego materiału ani klasyczny remiks. Producent rozkłada źródłowe nagrania na elementy i buduje z nich własną, współczesną opowieść.
W ten sposób spotykają się dwa muzyczne języki. Improwizacyjna swoboda i charakterystyczne brzmienie Urbaniaka zostają przeniesione do świata samplingu, elektroniki i kultury beatowej. Materiał sprzed dekad nie pełni tu funkcji archiwalnej – staje się tworzywem dla zupełnie nowej kompozycji.
Sam wybór „Atmy” jako źródła ma szczególne znaczenie. Album został nagrany w Nowym Jorku w 1974 roku, w ważnym momencie międzynarodowej kariery Urbaniaka. Była to muzyka powstająca na styku doświadczeń wyniesionych z Europy i energii amerykańskiej sceny jazzowej. W nagraniach uczestniczyli m.in. Urszula Dudziak, Wojciech Karolak, Paweł Jarzębski, Czesław Bartkowski i Ray Mantilla, a Urbaniak łączył brzmienie elektrycznych skrzypiec i saksofonu z jazz fusion, elektroniką oraz inspiracjami polską muzyką ludową.
Po ponad pięciu dekadach materiał ponownie trafia więc w ręce artysty poszukującego własnego sposobu na łączenie muzycznych światów. „Atma 2000” nie próbuje imitować lat 70. – pokazuje raczej, że zapisane w tamtych nagraniach pomysły nadal mogą prowadzić do nowych form.
Relacja EXPO 2000 z twórczością Urbaniaka ma zresztą wcześniejszy rozdział. W 2023 roku producent przygotował „Fresh Air” Belmondawga, wykorzystując próbki z „A Day In The Park”. Michał Urbaniak nie pozostał wówczas jedynie autorem samplowanego nagrania – dograł do nowej kompozycji partię saksofonu sopranowego. „Atma 2000” można odczytać jako dalszy ciąg tego spotkania i kolejny etap dialogu pomiędzy jazzowym archiwum a współczesną produkcją.
Nowy singiel pełni jednocześnie szczególną funkcję na „Enjoy!” – jest dziesiątym i zamykającym utworem albumu. Całe wydawnictwo opiera się na idei przekazania muzyki Urbaniaka artystom reprezentującym różne generacje, środowiska i sposoby myślenia o dźwięku. W projekcie udział wzięli m.in. DJ Eprom, DJ POLKOMTEL, Kuba Kapsa, Julek Ploski, Qba Janicki, Envee, Krime, Seb Skalski, Vienio, DJ Chederac oraz EXPO 2000.
„Enjoy!” nie jest jednak typowym albumem tribute przygotowanym po śmierci artysty. Projekt zaczął powstawać jeszcze za życia Michała Urbaniaka. Muzyk uczestniczył w jego przygotowaniu, wskazywał kompozycje przeznaczone do nowych opracowań i miał okazję poznać część powstającego materiału. Dzięki temu nowe interpretacje nie są jedynie spojrzeniem współczesnych twórców na zamknięty rozdział historii jazzu. Stanowią kontynuację idei artystycznej opartej na otwartości, eksperymencie i przekraczaniu gatunkowych granic.
Premiera „Enjoy!” będzie miała także swój wymiar poza streamingiem. W piątek, 18 września o godz. 19:00 w sklepie Płyty Gramofonowe przy ul. Ząbkowskiej 11 w Warszawie odbędzie się premierowy odsłuch albumu z remiksami. Będzie to okazja, aby poznać materiał wspólnie i w pełnej albumowej formie – od pierwszych reinterpretacji aż po finałową „Atma 2000”.
Spotkanie na warszawskiej Pradze dobrze wpisuje się w charakter całego przedsięwzięcia. „Enjoy!” ma bowiem nie tylko przypominać dorobek Michała Urbaniaka, lecz przede wszystkim uruchamiać go na nowo: w innych brzmieniach, wśród kolejnego pokolenia twórców i słuchaczy.
