W setną rocznicę urodzin Milesa Davisa wytwórnia Decca Records France przypomina jedno z najbardziej niezwykłych wydarzeń w historii jazzu i muzyki filmowej. Na rynek trafiają nowe, kolekcjonerskie edycje legendarnej ścieżki dźwiękowej do filmu „Ascenseur pour l’échafaud” („Windą na szafot”) w reżyserii Louisa Malle’a – nagrania, które od niemal siedmiu dekad pozostaje symbolem artystycznej wolności i improwizacyjnego geniuszu.
Zarejestrowana w Paryżu pod koniec 1957 roku muzyka Milesa Davisa na trwałe zmieniła sposób postrzegania roli jazzu w kinie. Powstała spontanicznie, bez gotowych kompozycji i rozbudowanych aranżacji, stając się jednym z najbardziej wpływowych soundtracków XX wieku. Jej mroczny, pełen napięcia klimat do dziś zachwyca kolejne pokolenia słuchaczy, a sam album pozostaje jednym z najważniejszych punktów w bogatej dyskografii trębacza.
Z okazji jubileuszu Decca Records France przygotowała trzy wyjątkowe wydania albumu. Wśród nich znalazł się 180-gramowy winyl z oryginalnym materiałem w ekskluzywnej oprawie typu gatefold, rozszerzona edycja deluxe na trzech 10-calowych płytach winylowych zawierająca komplet zachowanych nagrań z sesji z grudnia 1957 roku oraz limitowany zestaw 2 CD wzbogacony o 60-stronicową książkę w twardej oprawie z tekstami cenionych autorów – Ashley’a Kahna i Francka Bergerota.
Historia powstania tej muzyki należy dziś do jazzowych legend. Jesienią 1957 roku Miles Davis występował w paryskim Club Saint-Germain, kiedy młody reżyser Louis Malle zaprosił go na prywatny pokaz swojego debiutanckiego filmu. Zachwycony obrazem artysta zgodził się stworzyć do niego muzykę. Jego przygotowania ograniczyły się jednak do kilku szkiców harmonicznych zapisanych w hotelowym pokoju.
4 grudnia 1957 roku Davis wszedł do studia wraz z saksofonistą Barneyem Wilenem, pianistą René Urtregerem, kontrabasistą Pierre’em Michelotem i perkusistą Kennym Clarke’em. Muzycy oglądali wyświetlane na ekranie sceny filmu i improwizowali w czasie rzeczywistym, reagując na emocje płynące z obrazu. Efekt tej jednorazowej sesji okazał się przełomowy – powstała muzyka, która wyznaczyła nowe standardy dla filmowych soundtracków i otworzyła drogę kolejnym pokoleniom jazzowych twórców.
Jednym z najbardziej pamiętnych momentów filmu pozostaje scena nocnej wędrówki Jeanne Moreau po Champs-Élysées. To właśnie jej melancholijny nastrój i emocjonalne napięcie znalazły odbicie w subtelnych improwizacjach Davisa, tworząc jeden z najbardziej rozpoznawalnych związków obrazu i dźwięku w historii kina.
Po premierze filmu w 1958 roku ścieżka dźwiękowa została uhonorowana prestiżową nagrodą Grand Prix du Disque przyznawaną przez Académie Charles Cros. W Stanach Zjednoczonych album ukazał się nakładem Columbia Records i zdobył nominację do nagrody Grammy. Dziś „Ascenseur pour l’échafaud” jest uznawany za kamień milowy zarówno w historii jazzu, jak i muzyki filmowej.
Nowe wydania pozwalają spojrzeć na ten przełomowy projekt z nowej perspektywy. Oprócz oryginalnego albumu zawierają również komplet zachowanych nagrań z historycznych sesji z 4 i 5 grudnia 1957 roku, umożliwiając słuchaczom wgląd w twórczy proces jednego z największych wizjonerów muzyki XX wieku.
